BẠN ĐANG NUÔI CON BẰNG ĐÔI MẮT CỦA MÌNH, HAY BẰNG CÂU CHUYỆN CỦA NGƯỜI KHÁC?

“Bạn có nuôi con bằng quan sát, hay bằng lời truyền miệng?” Nghe thì đơn giản. Nhưng đây là một câu hỏi rất lớn. Lớn đến mức nếu trả lời sai, bạn có thể đi lệch nhiều năm mà không hề nhận ra. Tôi nói thật. Rất thật. Bởi vì phần lớn các bậc cha mẹ ngày nay không nuôi con bằng những gì họ thấy, mà bằng những gì họ nghe người khác kể lại. 

Nghe bà hàng xóm. Nghe hội nhóm. Nghe mạng xã hội. Nghe những câu chuyện được truyền đi rất nhanh, rất mạnh, nhưng không chắc đã đúng với đứa trẻ đang nằm ngay trước mặt bạn. Mỗi đứa trẻ là một thế giới riêng. Không có bản sao. Không có khuôn mẫu chung. Nhưng người lớn thì lại rất thích công thức. Ai nói gì hay là áp vào. Ai chia sẻ câu chuyện thành công là làm theo. Và rồi khi không hiệu quả, họ lại đổ lỗi cho con.

Quan sát là kỹ năng khó. Nó đòi hỏi bạn phải chậm lại. Phải im lặng. Phải nhìn mà không phán xét. Phải chấp nhận rằng con bạn không giống con người khác. Và điều này làm nhiều người lớn không thoải mái. Vì họ muốn câu trả lời nhanh. Muốn giải pháp gọn. Muốn ai đó nói cho họ biết phải làm gì, thay vì tự mình nhìn và hiểu.

Nuôi con bằng lời truyền miệng thì dễ hơn. Rất dễ. Chỉ cần nghe và làm theo. Không cần suy nghĩ nhiều. Không cần chịu trách nhiệm sâu. Nhưng cái giá phải trả là bạn dần mất kết nối với chính đứa trẻ của mình. Bạn không còn tin vào cảm nhận của bản thân. Bạn nghi ngờ mọi tín hiệu mà con gửi ra. Và khi con khóc, bạn hoang mang. Khi con không ngủ, bạn lo lắng. Khi con phản kháng, bạn nghĩ con hư, thay vì nghĩ rằng có điều gì đó chưa được hiểu đúng.

Quan sát không phải là nhìn bằng mắt thường. Quan sát là nhìn bằng sự hiện diện. Là để ý nhịp sinh hoạt. Là nhận ra con mệt lúc nào. Là thấy con cần không gian hay cần ôm ấp. Những điều này không ai nói cho bạn được. Chỉ bạn mới thấy. Chỉ bạn mới cảm. Nhưng nếu bạn quá bận nghe người khác, bạn sẽ bỏ lỡ.

Có một sự thật mà ít người nói ra: lời khuyên nuôi con thường phản ánh nỗi sợ của người cho lời khuyên, không phải nhu cầu của đứa trẻ. Người sợ con khóc sẽ khuyên bế liên tục. Người sợ con phụ thuộc sẽ khuyên để con tự xoay xở. Người sợ bị đánh giá sẽ khuyên làm theo số đông. Nhưng con bạn thì không sống trong nỗi sợ của người khác. Con sống trong gia đình bạn. Với nhịp sống của bạn. Với năng lượng của bạn.

Nuôi con bằng quan sát giúp bạn tự tin hơn. Vì bạn hiểu vì sao mình làm vậy. Nuôi con bằng truyền miệng khiến bạn luôn nghi ngờ. Hôm nay làm theo người này. Mai đổi sang người khác. Và con bạn thì bị kéo qua kéo lại giữa những cách nuôi dạy mâu thuẫn. Điều đó không tạo ra sự an toàn. Nó tạo ra căng thẳng.

Tôi không nói rằng bạn không nên học hỏi. Học là cần thiết. Nhưng học để hiểu con mình hơn, không phải để áp con mình vào khuôn của người khác. Quan sát giúp bạn chọn lọc. Quan sát giúp bạn biết cái gì phù hợp, cái gì không. Và khi bạn đã thấy rõ, bạn không còn bị dao động bởi những lời nói xung quanh.

Nuôi con là một hành trình rất cá nhân. Không ai sống thay bạn. Không ai chịu trách nhiệm thay bạn. Và vì vậy, không ai có quyền hiểu con bạn hơn chính bạn, nếu bạn chịu quan sát đủ lâu và đủ thật.

Nếu bạn muốn rèn luyện khả năng quan sát, hiểu sâu hơn về nhịp sinh học, cảm xúc và nhu cầu thật sự của trẻ, tôi mời bạn tham gia Câu lạc bộ Lẽ Sống Đẳng Cấp vào tối thứ Năm hằng tuần tại Gò Vấp cùng Trung. Ở đó, chúng ta không nuôi con theo phong trào. Chúng ta học cách nhìn, hiểu và dẫn dắt con bằng sự tỉnh táo và nhất quán.

Câu lạc bộ Lẽ Sống Đẳng Cấp