TRẺ SƠ SINH CÓ “KHÓ TÍNH”, HAY CHA MẸ THIẾU NHẤT QUÁN? SỰ THẬT KHIẾN AI CŨNG PHẢI SUY NGẪM

“Trẻ sơ sinh có khó tính, hay cha mẹ thiếu nhất quán?” Đây là một câu hỏi làm nhiều người không thoải mái. Nhưng những câu hỏi làm ta khó chịu thường là những câu hỏi đúng. Rất đúng. Và nếu bạn đủ can đảm nhìn thẳng vào nó, bạn sẽ thấy cách mình làm cha mẹ có thể thay đổi hoàn toàn. 

Rất nhiều cha mẹ gán nhãn cho con ngay từ những tháng đầu đời. Con này khó nuôi. Con kia khó ngủ. Con nọ khó chiều. Nhưng hãy dừng lại một chút. Trẻ sơ sinh không có khái niệm “khó tính” như người lớn. Con không âm mưu. Con không thao túng. Con chỉ phản ứng với môi trường. Và môi trường lớn nhất của con, không ai khác, chính là cha mẹ.

Trẻ sơ sinh cần gì? Nhịp điệu. Sự lặp lại. Cảm giác an toàn. Khi những yếu tố đó ổn định, con yên. Khi những yếu tố đó thay đổi liên tục, con rối. Rối không phải vì con khó. Rối vì con không biết bám vào đâu. Hôm nay ngủ kiểu này, mai kiểu khác. Hôm nay mẹ bế, mai bố bế, nhưng cách bế khác. Hôm nay khóc thì được dỗ ngay, mai lại bị để đó. Với người lớn, đó là linh hoạt. Với trẻ sơ sinh, đó là hỗn loạn.

Tôi nói thẳng nhé, trẻ sơ sinh rất logic. Cực kỳ logic. Con học bằng lặp lại. Con ghi nhớ bằng trải nghiệm. Khi tín hiệu từ người lớn nhất quán, con hiểu thế giới này an toàn. Khi tín hiệu mâu thuẫn, con cảnh giác. Và một đứa trẻ cảnh giác thì không thể thư giãn. Không thể thư giãn thì không thể ngủ ngon. Không thể ngủ ngon thì bị gắn mác “khó tính”.

Rất nhiều cha mẹ nói: con tôi nhạy cảm quá. Tôi không phủ nhận điều đó. Mỗi đứa trẻ có một khí chất riêng. Nhưng khí chất không phải là bản án. Cách bạn đáp ứng mới là yếu tố quyết định. Một đứa trẻ nhạy cảm càng cần sự nhất quán. Càng cần ranh giới rõ ràng. Càng cần người lớn bình tĩnh. Và khi được đáp ứng đúng, những đứa trẻ đó thường lớn lên rất sâu sắc, rất tinh tế.

Thiếu nhất quán không phải vì cha mẹ không thương con. Thường là vì cha mẹ quá mệt. Quá nhiều lời khuyên. Quá nhiều tiếng nói. Ông bà nói một kiểu. Mạng xã hội nói một kiểu. Bạn bè nói một kiểu. Và cha mẹ thì xoay như chong chóng. Nhưng con thì không xoay được. Con chỉ chịu đựng. Và con phản ứng bằng cách duy nhất con biết. Đó là khóc.

Có một sự thật quan trọng mà ít người nói ra: trẻ sơ sinh không cần cha mẹ hoàn hảo. Con cần cha mẹ ổn định. Ổn định trong cách dỗ. Ổn định trong giờ giấc. Ổn định trong cảm xúc. Khi người lớn mỗi ngày một khác, con phải liên tục đoán. Mà đoán thì rất mệt. Rất căng thẳng. Và một đứa trẻ căng thẳng thì không thể là một đứa trẻ dễ chịu.

Tôi đã gặp rất nhiều gia đình. Khi họ thay đổi cách nhìn, con họ thay đổi theo. Không phải trong một đêm. Nhưng từng chút một. Khi cha mẹ thống nhất với nhau. Khi không mỗi người một ý. Khi không sáng nghiêm, tối thương. Khi không hôm nay cho, mai cấm. Những điều rất nhỏ đó tạo ra khác biệt rất lớn.

Đổ lỗi cho con là con đường ngắn nhất để trốn tránh trách nhiệm. Nhìn lại sự nhất quán của mình là con đường khó hơn, nhưng đúng hơn. Và điều hay là, khi bạn đi con đường đúng, kết quả đến rất nhanh. Rất rõ. Và rất bền.

Nếu bạn đang mệt vì con “khó tính”, có lẽ con không khó. Có lẽ con đang nói với bạn rằng: con cần sự rõ ràng. Con cần người lớn dẫn đường. Con cần cảm giác an toàn đến từ sự nhất quán. Và khi bạn cho con điều đó, bạn sẽ thấy một đứa trẻ rất khác.

Nếu bạn muốn hiểu sâu hơn, làm đúng hơn, và không phải loay hoay một mình, tôi mời bạn tham gia Câu lạc bộ Lẽ Sống Đẳng Cấp vào tối thứ Năm hằng tuần tại Gò Vấp. Chúng ta sẽ cùng nhau nhìn thẳng, nói thật, và xây nền tảng vững vàng cho con ngay từ những năm đầu đời. Đi cùng nhau, con đường sẽ nhẹ hơn rất nhiều.

Câu lạc bộ Lẽ Sống Đẳng Cấp