TRẺ CẦN NẾP SINH HOẠT, HAY NGƯỜI LỚN GHÉT KỶ LUẬT? CÂU HỎI KHIẾN NHIỀU GIA ĐÌNH PHẢI NHÌN LẠI CHÍNH MÌNH

“Trẻ cần nếp sinh hoạt, hay người lớn ghét kỷ luật?” Đây không phải là câu hỏi dành cho trẻ. Đây là câu hỏi dành cho người lớn. Và nếu bạn thấy câu hỏi này hơi khó chịu, rất có thể nó đang chạm đúng chỗ. Rất đúng. Bởi vì trong nhiều gia đình, vấn đề không nằm ở đứa trẻ. Vấn đề nằm ở cách người lớn đối diện với kỷ luật.

Chúng ta thường nói: con còn nhỏ, từ từ rồi vào nếp. Nhưng sự thật là, trẻ nhỏ cần nếp sinh hoạt ngay từ đầu. Không phải để kiểm soát. Mà để an toàn. Nếp sinh hoạt cho trẻ giống như đường ray cho đoàn tàu. Có đường ray, tàu chạy êm. Không có đường ray, tàu lắc lư, chệch hướng, và rất dễ gặp sự cố. Trẻ cũng vậy. Khi mọi thứ diễn ra thất thường, trẻ không biết bám vào đâu.

Nhiều người lớn nói mình ghét kỷ luật vì kỷ luật làm họ bị gò bó. Nhưng hãy thành thật đi. Thứ người lớn ghét không hẳn là kỷ luật. Họ ghét sự nhất quán. Vì nhất quán đòi hỏi nỗ lực. Đòi hỏi kiên nhẫn. Đòi hỏi làm đúng kể cả khi mệt. Và đó chính là điều khó nhất trong việc nuôi con.

Rất nhiều gia đình sống theo cảm xúc. Hôm nay vui thì cho con thức khuya. Hôm nay mệt thì cho con ăn qua loa. Hôm nay rảnh thì chơi rất nhiều. Ngày mai bận thì bỏ mặc. Với người lớn, đó là linh hoạt. Với trẻ nhỏ, đó là hỗn loạn. Và trẻ sống trong hỗn loạn thì không thể bình tĩnh. Không thể ngủ ngon. Không thể hợp tác. Rồi người lớn quay sang nói: con khó dạy.

Tôi nói thẳng nhé, trẻ không chống lại kỷ luật. Trẻ chống lại sự bất ổn. Khi giờ ăn, giờ ngủ, giờ chơi có thể đoán trước, trẻ yên tâm. Khi người lớn thay đổi liên tục, trẻ lo lắng. Và lo lắng thì sinh ra phản kháng. Không phải vì trẻ hư. Mà vì trẻ đang tìm cách tự bảo vệ mình trong một thế giới thiếu trật tự.

Có một nghịch lý rất lớn: người lớn muốn con tự giác, nhưng lại không chịu xây nền tảng kỷ luật. Tự giác không rơi từ trên trời xuống. Nó được rèn từ nếp sinh hoạt lặp đi lặp lại mỗi ngày. Ngủ đúng giờ. Ăn đúng bữa. Chơi có điểm dừng. Những điều rất nhỏ, nhưng tạo ra một hệ thần kinh ổn định. Và khi hệ thần kinh ổn định, trẻ hợp tác một cách tự nhiên.

Kỷ luật không phải là la mắng. Không phải là kiểm soát. Kỷ luật là sự rõ ràng. Rõ ràng về thời gian. Rõ ràng về ranh giới. Rõ ràng về điều gì được phép và điều gì không. Trẻ nhỏ rất thông minh. Khi quy tắc rõ, trẻ tuân theo. Khi quy tắc thay đổi theo tâm trạng người lớn, trẻ thử giới hạn. Và thử giới hạn không phải là hỗn. Đó là cách trẻ học thế giới này vận hành ra sao.

Rất nhiều người lớn nói: tôi mệt quá rồi, tôi không đủ sức giữ nếp cho con. Tôi hiểu. Nuôi con không dễ. Nhưng hãy nhớ điều này: bạn hoặc mệt có kiểm soát bây giờ, hoặc mệt gấp nhiều lần sau này. Nếp sinh hoạt không làm cuộc sống khắc nghiệt hơn. Nó làm cuộc sống nhẹ hơn. Vì bạn không phải xử lý khủng hoảng suốt ngày.

Khi người lớn ghét kỷ luật, họ thường gọi đó là “thương con”. Nhưng thương con không phải là để con muốn gì cũng được. Thương con là cho con một cấu trúc đủ vững để con phát triển. Một đứa trẻ lớn lên trong nếp sinh hoạt rõ ràng thường tự tin hơn, ít căng thẳng hơn, và dễ thích nghi hơn khi ra ngoài xã hội.

Câu hỏi thật sự không phải là trẻ cần nếp sinh hoạt hay không. Câu hỏi là: người lớn có sẵn sàng thay đổi thói quen của chính mình hay không. Vì để con vào nếp, người lớn phải vào nếp trước. Phải bớt tùy hứng. Bớt viện cớ. Và bớt đổ lỗi cho con.

Nếu bạn đang loay hoay giữa hàng trăm lời khuyên nuôi dạy con, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về kỷ luật tích cực, nếp sinh hoạt và cách xây dựng nền tảng vững vàng cho con mà không cần la mắng, tôi mời bạn tham gia Câu lạc bộ Lẽ Sống Đẳng Cấp vào tối thứ Năm hằng tuần tại Gò Vấp cùng Trung. Ở đó, chúng ta cùng nhau nhìn lại cách mình đang sống, đang nuôi con, và cùng chỉnh lại cho đúng, để gia đình nhẹ hơn và hạnh phúc hơn.

Câu lạc bộ Lẽ Sống Đẳng Cấp